سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
12
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
بعد اعتراضا به آنها دو صفت از صفات نكوهيده زن را تذكر ميدهد يكى آنكه طبيعت زن مايل بتزيين و در زر و زيور نشو و نما مىنمايد يعنى زن بالطبع مايل بجلوهگرى و خود آرايى است و خود را به طلا آلات و لباسهاى حرير زينت مىدهد و شايد به اين جهت لباس ابريشمى و زينت نمودن به طلا براى مردها ممنوع و حرام گرديده كه با زنان فرق داشته باشند و نيز چون زن بالطبع مايل بآرايش است امر شده كه زينت خود را از اجانب مخفى گرداند . و ديگر از اوصاف زن اين است كه فرموده ( وَ هُوَ فِي الْخِصامِ غَيْرُ مُبِينٍ ) غالبا زن در مورد مخاصمه و استيفاء حق خود از روى قياس برهانى و گفتار منطقى نتواند طرف را ملزم گرداند و استيفاء حق خود بنمايد بلكه بطور قياسات جدلى غير بيّن در مقام گفتگو بر مىآيد و اين دو صفت نقطه ضعف وجود و نقص عقل وى را مىرساند و كفّار مخلوق ضعيفتر را نسبت به خدا ميدهند و پسران كه در نظر آنان نيرومندتر و بزرگمنشترند نسبت به خود ميدهند . و در اينكه بطور كلّى مرد شريفتر و نيرومندتر و قوىتر از زن است حرفى نيست لكن اولا اين نسبت كلّى است بكلّى و درست است كه اكثر مردها از حيث عقل و تدبير و عمل شريفتر از زن بشمار ميروند لكن نه آنكه هر فردى از مرد بهتر از هر فردى از زن باشد لكن چنانچه تاريخ نشان ميدهد و بمشاهده و عيان ديده شده كه زنهايى در عالم پديد گرديدهاند كه بمراتب بهتر از بسيارى از مردها بوده و هستند . و ثانيا چنانچه دانشمندان گفتهاند اگر چه مرد در عقل و دور انديشى غالبا قوىتر از زن است لكن زن حسّاستر از مرد است و نيز در رقّت قلبى و بعض خصوصيات زن بهتر از مرد است . و چنانچه از سياق آيه معلوم مىشود ذات متعال در مقام اعتراض بكفّار است كه اينها وقتى بشارت دختر به آنها داده ميشد از شدّت غيض روى آنها سياه ميگرديد در صورتى كه خالق دختر و پسر يكى است و هر دو انسان و اولاد آنها ميباشند ، ديگر چرا آن فردى كه به نظر شما ضعيفتر و پستتر است نسبت به خدا ميدهيد و فرد قويتر را نسبت به خود